Liberalis

Mamy już przełom wieków – tą datę, na którą wielu z nas czekało z niecierpliwością, czekając, co przyniesie. Na szczęście, ostatnia dekada przyniosła Polsce wolność, ale niestety – koniec wieku daje niewiele dobrych zmian.

Nadal można pójść do więzienia za nazwanie np. prezydenta ‘głupkiem’. Nadal trzeba mieć koncesję na nawet małe sieci telefoniczne i cyfrowe. Nadal ograniczana jest wolność gospodarcza, a ludzie, którym mienie zostało zrabowane w sposób brutalny po wojnie, nie mogą doczekać się jego zwrotu… Ale przyjdzie czas, że ludzie się wkurzą i pozwą urzędy i władze do trybunałów międzynarodowych, takich jak Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Zresztą – zostawmy nasz kraj i jego problemy, i zajmijmy się sprawami ogólnymi.

Przeczytaj całość »

Mimo pozorów spokoju i energicznej akcji polityków, globalny kryzys gospodarczy ma się dobrze i już wkrótce wybuchnie ze zdwojoną siłą. Mówi się nawet, że to co miało miejsce do tej pory to preludium kolejnej fazy „wielkiego wybuchu”, jaki nas czeka.

Przeczytaj całość »

Zastanawiam się nad opisem pozbawienia wolności i jego konsekwencjami dla myślenia o współżyciu ludzi miedzy sobą na zasadach anarchistycznych czy libertariańskich. Żeby uniknąć nieporozumień, piszę, że gdy piszę słowo wolność, mam na myśli możliwość samodzielnego określania przez kogoś o tym, co się z nim dzieje. Człowiek pozbawiony wolności nie będzie mógł tego robić. Taki człowiek może nie móc kontrolować siebie ze względu na siebie lub ze względu na innych (pisząc te słowa nagle zdałem sobie z jednego sprawę: ten podział jest nieostry, a z drugiej strony wprowadzenie trzeciej możliwości skomplikowałoby mój sposób myślenia. a dodatku wprowadza wątek samokontroli).
Przeczytaj całość »

Ostatnio na promie, płynącym przez zatokę Hongkongu, nawiązałem rozmowę z czarnym muzykiem z Seattle, który powiedział mi, jak bardzo woli Hongkong od USA. Tym, co wywarło na nim największe wrażenie było to, że “każdy ma pracę!”. Za każdym razem, gdy to powtarzał, jego oczy prawie pieściły niebo nad Hongkongiem. Mówią tak, jakby miejsce, gdzie każdy ma pracę, było dla niego całkiem obce, jakby uważał Hongkong za kraj baśniowy, za miejsce, które po prostu nie może istnieć na Ziemi. W Stanach, jak powiedział, bezrobocie, zwłaszcza wśród czarnych, jest duże. Był też zakłopotany dużymi wpływami Stanów Zjednoczonych w tym kraju i dużym szacunkiem, jakim darzy się tu jego kraj, podczas gdy jego osobiste doświadczenia są niezgodne z tym wizerunkiem.
Przeczytaj całość »

Ku czci
Murray N. Rothbarda
„Mr. Libertarian“,
1926-1995.

Kiedy najwięksi zwolennicy etatyzmu dmą w trąby, propagandowo nawołując do wielkiego ataku na kapitalizm, a socjaldemokratów, którzy pragną nieco ograniczyć rozrost państwa, obraźliwie określają jako „neoliberałami”, płowieje profil niektórych zwolenników wolności i wolnego głoszenia swoich poglądów, którzy skłaniają się „ku prawicy”, pozornie tylko pozostając w opozycji „do lewicy”.

Przeczytaj całość »

Ignorancja ekonomiczna decydentów sprawia, że wiele ich decyzji obraca się przeciwko tym, których miały rzekomo chronić. Flagowym przykładem jest tu veto prezydenta Lecha Kaczyńskiego w kwestii odralniania gruntów uprawnych na terenie miast.

Przeczytaj całość »

Libertarianizm to wiara w wolność człowieka i idącą wraz z nią odpowiedzialność; to wiara w to, iż człowiek ma prawo być wolny i że musi odpowiadać za swoje czyny – a jak nie chce, to można go do tej odpowiedzialności pociągnąć, ale nie odbierać mu jej podjęcia.

Libertarianizm to wiara w to, iż każdy człowiek ma prawo czynić wszystko, co nie jest krzywdą dla drugiego człowieka – lub, ewentualnie, dla zwierząt i środowiska. To więc wiara, iż “bez krzywdy nie ma grzechu” a tam, gdzie nie ma ofiar, nie ma tak naprawdę przestępstwa. Libertarianizm potępia dwa główne rodzaje krzywdzenia ludzi – przemoc i oszustwo, które nie mogą być dozwolone, a których ściganie jest właśnie gwarantem wolności, porządku społecznego i sprawiedliwości.

Przeczytaj całość »

Najnowsza propozycja płaszczyzny programowej Federacji Anarchistycznej, przyjęta na XXXV zjeździe FA jako punkt wyjściowy do dalszej dyskusji rozwścieczyła lewaków odwiedzających strony Centrum Informacji Anarchistycznej. Oto niektóre z komentarzy: “libertarianie wypierdalać”, “illegaliści-insurekcjoniści maja dość FA z ich ukrytym libertarianizmem”, “to ma być program anarchistyczny – raczej libertariański, czy FA jako formacja anarchistyczna jest skończona?”, “widać ciągle nie udało się zwalczyć libertariańskiego gówna którym mać parjadka napchała tzw. “anarchistom” mózgi”, “wywalić wszystkich anarcho-kapitalistów i po sprawie”, “proponuję powołać Federację Anarcho-Komunistyczną/Anarcho-Syndykalistyczną dla tych co maja dość libertariańskich naleciałości”.
Przeczytaj całość »

Choć wielu współczesnych filozofów i ekonomistów wskazuję wolność jako tę wartość, na której opierają oni swoje systemy, to w rzeczywistości jest ona bardzo różnie rozumiana. John Rawls deklaruje prymat wolności obok zasady maksymalizowania pozycji ludzi najbardziej upośledzonych przez system społeczny, podczas gdy Amartya Sen zajmuje się tzw. wolnością możliwości. Inaczej, bo w ramach społecznego wyboru kwestię wolności rozważa Szkoła Public Choice. Myśliciele skupieni wokół Szkoły Austriackiej stawiają natomiast na instytucję prywatnej własności jako gwaranta wolności. Przyjrzyjmy się zatem prawom własności tak, jak je widzą Austriacy.

Przeczytaj całość »

Czy to nie oburzające, że nikt dotąd nie uświadomił górnikom, kolejarzom, nauczycielom i innym związkowcom, że żądając pieniędzy od rządu żądają de facto haraczu od swoich krewnych, przyjaciół, czy sąsiadów? Przecież rząd nie ma własnych pieniędzy. Wszystko co rząd posiada pochodzi z zaboru mienia obywateli, zwanych w tym kontekście podatnikami.

Przeczytaj całość »

Kluczowym pojęciem dla czasów postmodernizmu i demokracji liberalnej jest emancypacja, wyzwalanie się poszczególnych grup i jednostek spod tradycyjnych ograniczeń i zależności. Kultura postnowoczesna promuje jeden model człowieka – niezależnego i tolerancyjnego relatywistę moralnego, który poprzez odrzucenie tradycyjnej kultury i obyczajowości zyskuje prawdziwą autonomię, staje się jednostką naprawdę wolną.
Przeczytaj całość »

Aktualny kryzys poza ogólną dewastacją na giełdach, która przełoży się wkrótce na tak zwaną „gospodarkę realną”, niesie ze sobą także jakieś pozytywy. Jednym z nich jest ogólny spadek zaufania do instytucji banku centralnego i uszczerbek dla naiwnej wiary w to, że jest w stanie poprowadzić do stabilizacji gospodarki. Jeśli ostatnie sto lat papierowego pieniądza mogłoby nas czegoś nauczyć, to z pewnością tego, że w pełni pusty pieniądz wcale nie przynosi braku kryzysów gospodarczych, lecz nawet prowadzi do ich nasilenia. W dodatku każdy kolejny kryzys zdaje się być gorszy od poprzedniego.

Przeczytaj całość »

W końcu przyjechali. Był już późny wieczór, sobota, ale w okresie wakacji Aneta przebywa przeważnie poza miastem, w letniej rezydencji swego pracodawcy, Maxa. Jej mąż, Fred, musiał po nią pojechać samochodem, a to kawał drogi; potem robili zakupy. Najważniejsze że wreszcie są, bo towarzystwo Heleny było dość depresyjne.
Przeczytaj całość »

Na żelaznych łańcuchach co rusz postrobotnicy dźwigają konkretne pomniki z betonu i ustawiają w strategicznych lokacjach. Wstępnie sztaby (oj nie złote…) ludzi za biurkami godzinami wybierają konkretną lokację, protokołują i m(i)arkują szczegóły. Podpowiedz: jednym ze słów-kluczy do rozpostarcia wrót rozumienia jest właśnie „biurko”. Powracającym pytaniem jest kiedy uda się ludzi od nich oderwać.

Przeczytaj całość »

Ayn Rand
Miłość, własność i prawda literacka
Powieść jest życiem, a nie myśleniem

Ayn Rand urodziła się w roku 1905 w Sankt Petersburgu, w żydowskiej rodzinie niemieckiego pochodzenia. Już w wieku dziewięciu lat postanowiła, że zostanie pisarką. W wieku lat dwunastu przeżyła Rewolucję Październikową 1917 roku. Po studiach na Państwowym Uniwersytecie Sztuki Filmowej w Moskwie, w 1925 roku otrzymała zgodę na czasowy wyjazd ze Związku Radzieckiego i odwiedziny rodziny w Stanach Zjednoczonych. Nigdy już stamtąd nie wróciła. W roku 1931 otrzymała obywatelstwo amerykańskie.

Przeczytaj całość »