Category Archives: Jeremi Libera

Jeremi Libera

Jeremi Libera „Homo Lenivus Artistus”

Published by:

Słowo “cenzura” zmienia swoje znaczenie wraz ze stopniem rozwydrzenia artystów. Gdy władza w tworzeniu sztuki przeszkadza, artyści czują się upokorzeni, zniewoleni i chyba właśnie dlatego powstają wtedy ważne dzieła. Kiedy tworzyć można właściwie wszystko, a państwo za jedno ze swoich podstawowych zadań uważa bycie mecenasem, cenzurą jest nawet odmówienie przezeń dofinansowania. Niegdyś narzekano na zbyt duże zainteresowanie ze strony władz, a teraz za zawodową porażkę uważa się brak akceptacji premiera (który, umówmy się, w kinie ostatnio był na “Panu Tadeuszu”, a za autora Mony Lisy może uznawać Rembrandta).
Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Wolność – równość – umiar”

Published by:

Libertarianizm z reguły nie zajmuje się oceną dobrowolnych stosunków międzyludzkich, sprzeciwia się tylko przymusowi i postuluje zorganizowanie społeczeństwa na wolontarystycznych zasadach. Każdy wolnościowiec nosi jednak w sercu moralne prawa, którymi posługuje się w życiu codziennym i wierzy, że byłoby dobrze, gdyby wyznawali je także inni ludzie.

Istnieją dwa rodzaje zasad etycznych – dotyczące stosunków międzyludzkich (przymusowe – złe, wolne – dobre) i wszystkich decyzji, czynów i słów w ramach przyrodzonej wolności. Libertarianizm jest ideą polityczną, ale, co często powtarzam, wynika z etyki, a dokładniej z pierwszego typu zasad etycznych wykluczających przymus. Moralność nie jest więc dla libertarian czymś obcym – w końcu swoje przekonania opierają na dość restrykcyjnych dla zwykłego człowieka regułach. Dla mnie wynika z tego oczywisty wniosek, że równie restrykcyjny kodeks moralny powinien obowiązywać w pokojowych działaniach każdego człowieka.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Wystarczą dobre chęci…”

Published by:

Chyba nadszedł czas na małą rewizję działań i celów libertarian. Wszystkie dotychczasowe akcje składają się bowiem na aktywność internetową i nic poza tym. O celach nie ma co wspominać, bo ich po prostu nie ma! Oprócz wyjątkowo ogólnikowych stwierdzeń typu: „dążymy do wolnego społeczeństwa” nie istnieje żaden konkretny plan. Może warto więc taki plan chociaż pobieżnie nakreślić?

Jesteśmy w bardzo nieciekawej sytuacji. Nie mówię o Stanach Zjednoczonych, bo tam o wolnościowcach słyszał chyba każdy (przynajmniej wykształcony) człowiek, ale o Polsce. Tutaj, oprócz najbardziej zainteresowanych polityką i samych libertarian nikt o tej idei nie słyszał. A wiecie, co jest najbardziej wkurzające? Że jak na ulicę wyjdzie dziesięcioosobowa grupka komunistów walczyć o „socjalne państwo”, to każda telewizja zrobi o nich ze trzy reportaże i dziesięć wywiadów z nimi, a po kilku dniach wie o nich pół Polski. Argh!

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Żyć wolnym albo umrzeć? Chyba jednak lepiej żyć. Tylko jak?”

Published by:

Czas najwyższy wziąć się do roboty. Długo mnie nie było i dałem się przeskoczyć w statystykach bblog.pl Jerzego Hausnera. Co za wstyd! Wasze stany psychiczne też pewnie ucierpiały.

Zacznę od kwestii praktycznej. Pytanie na dziś brzmi: jak żyć?

Tak, wiem, być miłym dla sąsiadów, chodzić na spacery i oglądać mało telewizji. Nie o to mi jednak chodzi. Pytania nie stawiam w odniesieniu do całego społeczeństwa, a do tej nielicznej mniejszości, która bardzo lubi wolność i na sam dźwięk słowa „przymus” dostaje drgawek połączonych z gęsią skórką. Jak bowiem wytrzymać na świecie, w którym przymus jest używany częściej od rozumu i stawia się znak równości między wolnością a zepsuciem, wyzyskiem, samowolą i szatanem?

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Jak złapać złodzieja cukierków”

Published by:

Promowanie idei wolnościowej jest podwójnie trudne. Głównie dlatego, że składa się z dwoch równie wymagających etapów.

Gdy zauważymy kogoś zwiewającego ze sklepu z ukradzioną torbą cukierków, będziemy się pewnie starali zwrócić na ten fakt uwagę ludzi będących w pobliżu. Gdy już nam uwierzą, co nie jest wcale takie oczywiste, będziemy chcieli przekonać te same osoby do zatrzymania złodzieja, a z tym może być jeszcze większy problem.

Zupełnie podobnie jest z przekonywaniem ludzi do wolności, które przecież również jest zwracaniem uwagi ludzi na zło, niesprawiedliwość, kradzież. I w tym wypadku również musimy przekonać ludzi nie tylko do faktu, ale także do działania przeciwko zorganizowanemu państwowemu przymusowi – do złapania złodzieja cukierków.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Oligarchia”

Published by:

V kadencja sejmu szczęśliwie się zakończyła. Ale nie ma się czym cieszyć, już niedługo zaczyna się kadencja numer VI.

A ja pod sam koniec zauważyłem pewne pozytywy w partii rządzącej i premierze Kaczyńskim. Zupełnie takie same, jakie zauważyłem ostatnio u Karola Marksa.

Zarówno Jarosław jak i Karol charakteryzują się tym, że mają słuszne obserwacje, ale wyciągają zupełnie niesłuszne wnioski. U Marksa błąd dotyczył sposobu walki z wyzyskiem, którym miała być nacjonalizacja, a u Kaczyńskiego sposobu walki z oligarchią, którym ma być poszerzenie kompetencji państwa.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Społeczeństwo nie ma uczuć”

Published by:

Zewsząd mądrzy ludzie przekonują nas, iż środowisko naturalne jest czymś na tyle fajnym, że wypadałoby o nie „zadbać”. I o ile „zadbać” w normalnych warunkach odnosi się do naszej indywidualnej odpowiedzialności za coś (zadbaj o psa, zadbaj o wykształcenie, dobrą pracę), to w przypadku zagadnień ekologii musimy zajrzeć w trochę bardziej abstrakcyjne rejony myślenia. „Zadbać” więc w tym wypadku powinien ogół społeczeństwa. Bardzo ładnie to brzmi, bardzo patetycznie, ale zwykle gdy ktoś mówi o odpowiedzialności społecznej, to jest to jasne ostrzeżenie dla Ciebie i Twojego portfela.

Nie inaczej jest tym razem. W 90% gdy ludzie mówią: „jest źle, trzeba coś zrobić!”, mają na myśli rząd, a nie siebie i swojego sąsiada. I tak to rząd musi wprowadzić w życie masę programów ekologicznych, zastosować regulacje dla samochodów, fabryk i wprowadzić nowe podatki. To trochę jak z pomocą społeczną: po co mamy interesować się dobrowolną pomocą charytatywną, skoro biednymi dziećmi obiecał zająć się rząd? Po co w ogóle mam interesować się czymkolwiek, jeśli rząd zajmuje się wszystkim od zdrowia do bezpieczeństwa?

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Geremek czyta Thoreau – czym powinno być dla nas prawo?”

Published by:

Wydarzenia ostatnich dni zmuszają do refleksji nad istotą prawa. Czy jest ono prawdą objawioną, której trzeba przestrzegać bez względu na naszą opinię o poziomie praktyczności i moralności danego przepisu, czy może w pewnych sytuacjach nasz opór wobec stosowania ustaw może być usprawiedliwiony przekonaniami czy sumieniem? A także, patrząc z trochę innej strony: czy czyny popełnione zgodnie z prawem, które jest, powiedzmy, etycznie kontrowersyjne, muszą być uznane za legalne i moralne w innym systemie prawnym?

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera: Pomnik dla futbolu

Published by:

Polacy, jak wskazują coroczne badania, należą do jednych z nabardziej pesymistyczneych narodów Europy. Zawsze nam coś się nie podoba. A to rząd zły, a to pracy nie ma. Zupełnie inaczej jest z działaczami Polskiego Związku Piłki Nożnej, oni to należą do awangardy optymizmu w Polsce.

Z każdej klęski potrafią zrobić zwycięstwo, albo chociaż „minimalną przegraną”. Nie inaczej było po tegorocznych Mistrzostwach Świata. Pan Michał Listkiewicz, prezes tej zacnej organizacji, stwierdził, że należy mu się od polskich kibiców pomnik za dwukrotne zakwalifikowanie się reprezentacji do Mundialu. Powiedział to niby żartem, ale co lepszy psychiatra dopatrzyłby się tu podświadomych oznak megalomanii. Poza tym dziękować w ten sposób panu prezesowi to tak, jakby stawiać monument szefowi zakładu produkcyjnego za to, że jego podrzędny pracownik wykonuje 100% powierzonej mu pracy.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera: Broń palna? Oto prawdziwe zagrożenia!

Published by:

Jakiś czas temu całym światem wstrząsneły wydarzenia z uczelni Virginia Tech, gdzie student – szaleniec zastrzelił 31 osób. Rozgorzała dyskusja na temat zła, jakim jest broń palna. Jednak w tym emocjonalnym czasie większość zapomniała o innych, często dużo bardziej skutecznych i śmiercionośnych narzędziach. Ot, ledwo tydzień temu miejsce miała sytuacja, w której 17 – latek w trakcie bójki ugodził śmiertelnie nożem 15 – latka. Może czas wreszcie zastanowić się, co zrobić, aby tak niebezpieczne przedmioty nie wpadały w niepowołane ręcę, szczególnie rączki dzieci?

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera: Utylitaryzm i inkwizycja, czyli jak ugryźć Wilka

Published by:

Okazuje się, że jednak ktoś czyta wpisy na moim blogu. Świadczyć może o tym polemika z moim ostatnim tekstem autorstwa Wulfa . Zarzuca mi on w nim przesadny optymizm i, tak mi się przynajmniej wydaje, oszołomstwo.

Z podlinkowanego tekstu i mojej znajomości z jego autorem wynika pewna oryginalna koncepcja polityki, którą postaram się choćby pobieżnie przeanalizować. Zakłada ona dwie płaszczyzny walki:

– płaszczyzna długofalowa (libertarianizm, społeczeństwo bezpaństwowe [?])

– płaszczyzna krótkofalowa (centrolewica, socjaldemokracja)

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Wolność – zrób to sam!”

Published by:

Tak to już z nami jest. Możemy godzinami rozwodzić się nad teoriami prywatnego systemu sądownictwa (anarchiści), sposobów pozapodatkowego finansowania minimalnego rządu (minarchiści), ale mamy duże problemy z odpowiedzeniem na pytanie: jak libertariańskie pomysły realizować?

Najprostsza, prawdziwa i głupia zarazem, odpowiedź brzmi: przekonajmy ludzi! No jasne, ale co ma się za tym kryć? Czy tabuny tych przekonanych ludzi mają ruszyć na parlament uzbrojeni w kałasznikowy? A może swoje „przekonanie” powinni wyrazić za pomocą karty wyborczej? Tu zaczynają się duże rozbieżności.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Slavoj Žižek i liberalna demokracja”

Published by:

Ludzie często mnie pytają – znając moją negatywną opinię na temat ustroju demokratycznego – dlaczego popieram demokratyczne ruchy narodowowyzwoleńcze w rodzaju tych na Białorusi. Mój pogląd wynika z przekonania, iż warto walczyć o każdą szczyptę wolności. Poza tym w krajach takich jak właśnie Białoruś, jeszcze bardziej niż na tzw. „zachodzie”, nikłe są szanse przeprowadzenia reform libertariańskich (a więc antydemokratycznych). Demokracja liberalna jest więc, biorąc pod uwagę nastroje społeczeństw, najlepszym ustrojem na dzień dzisiejszy i dobrym punktem wyjścia dla wolnościowych zmian. Nie da się jednak ukryć, że posiada ona sama w sobie wiele zalet, choć wynikają one głównie z jej liberalnej, a nie demokratycznej natury.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera “Pesymiści”

Published by:

Duże zaskoczenie. Poseł Jarosław Wałęsa w wywiadzie dla o2.pl powiedział: „Wierzę w wielką wolność, która jest niemal anarchią. Wierzę, że człowiek odpowiednio wychowany i wykształcony sam potrafi podejmować decyzje i pod tym względem powienien mieć nieograniczoną wolność. Powinien kierować się własnym sumieniem, które mu powie, co jest dobre, a co złe.”

No wielkie brawa! Na pierwszy rzut oka wygląda na to, że w Platformie Obywatelskiej formuje się jakaś frakcja libertariańska, albo chociaż klasycznie liberalna. Ale tylko na pierwszy. Nie odbieram panu Jarosławowi prawa do bycia wolnościowcem (bardzo prawdopodobne, że właśnie to mu w duszy gra), ale jego dotychczasowa działalność z promocją wolności ma bardzo mało wspólnego.

Continue reading

Jeremi Libera

Jeremi Libera ”Giertych, czyli państwo jest martwe”

Published by:

Minister Roman Giertych kusi. Wczoraj zaproponował własną dymisję, ale w zamian za odrzucenie w referendum jego pomysłów – koniecznie w cudzysłowiu – „edukacyjno – wychowawczych”. Pytania są trzy (oczywiście na ewentualnej karcie referendalnej pojawiłyby się w rozbudowanej formie):

1. Czy jesteś za przyjęciem mundurków?

2. Czy jesteś za godziną bezpieczeństwa?

3. Czy popierasz program „Zero tolerancji dla przemocy w szkole?

Continue reading