Category Archives: Karol Korczak

Karol Korczak

Karol Korczak: Dlaczego jestem Austriackim ekonomistą?

Published by:

Przeczytałem ostatnio tekst Bryana Caplana „Dlaczego nie jestem austriackim ekonomistą” . Składa się on z wielu oczywistych nonsensów i paru nieudolnych prób podważenia teorii „Austriaków”. Po przeczytaniu go wiem już więcej o tym, dlaczego jestem zwolennikiem ASE. Zastrzegam, że nie jestem ekonomistą z wykształcenia, ale wiele myśli z tekstu jest dla mnie kompletnie nie do zaakceptowania z naukowych względów. Znajduje się w nim również pewne ciekawe spostrzeżenie, do którego odniosę się pod koniec, ale całość dowodzi, niestety, ignorancji autora względem Austriackiej Szkoły Ekonomii. Przedstawię pokrótce moje zastrzeżenia, które oczywiście tematu nie wyczerpują.
Continue reading

Karol Korczak

Karol Korczak: O istocie dóbr publicznych

Published by:

Targ, jak sama nazwa tłumaczy, służy za miejsce wymiany. Wymienia się tu towary i słowa, ludzi i zwierzęta. Tylko dzięki Targowi zachowuje swą wartość pieniądz Zielonego Kraju; a przecież i tak nie wszyscy uznają owe antyczne banknoty. Tu, w ruinach największego gmachu, dokonuje się sądów i stanowi prawo – na ile zechce kto uznać te spotkania głów poszczególnych rodów i zarządców farm za rzeczywisty sąd i legislaturę. Są w księgach zdjęcia prawdziwych instytucji państwa, budynków i tłumów ludzkich – wielkich, olbrzymich. Więc znam różnicę. Nie ma państwa w Zielonym Kraju. – Państwo – powiada Daniel – jest maszyną homeostatyczną. Reaguje na zmiany warunków wewnętrznych i zewnętrznych. Dba o zachowanie struktury powiązań łączących swe składniki oraz o ich sumaryczną przydatność do realizacji różnych celów w różnych sytuacjach dla potrzeb owej struktury. Raz ustanowione, ginie jedynie w akcie mordu. Nigdy nie wyzwala tych, których wzięło w niewolę. Nigdy nie zaprzestaje wysiłków wzmocnienia struktury. Czy widzisz już, co leży u kresu tej ścieżki? Czy widzisz to PAŃSTWO? – Tu Daniel pochyla się nad rozmówcą. – Nigdy, nigdy nie będziemy mieli go w Kraju; to byłby koniec.

Jacek Dukaj, Extensa
Continue reading

Karol Korczak

Karol Korczak „Zakażeni hierarchią”

Published by:

Hierarchia…spotykamy uporządkowanie ról społecznych wszędzie, aczkolwiek szczególnie dużo jest jej w dwóch współczesnych instytucjach: we władzach państwowych i w kościołach. Dlaczego te elementy społeczeństwa pozostają tak silnie zhierarchizowane i jaki ma to związek z resztą społeczeństwa?

Częściowo sprawę wyjaśnia Christian Michel w świetnym eseju pt. Koniec Wojowników. Przytacza wyniki badań nad kulturą europejską autorstwa Jerzego Dumezila, z których wynika, że od zawsze indoeuropejskie ludy dzieliły funkcje społeczne na produkcję, sprawy wojskowe i religię. Stwierdza następnie, że z pewnych powodów ostatnie dwie funkcje były uważane za ważniejsze. Przez lata warstwy uprzywilejowane, czyli wojownicy bądź kapłani walczą o zachowanie swojej dominującej pozycji, i całkiem nieźle się to udaje. Na tej podstawie autor stawia własną hipotezę co do przyczyn powstania Państwa:

Rdzeniem stosunku władzy jest, jak zauważyliśmy odnośnie Pierre’a Clastresa, stosunek długu. Ale natura społeczności zmienia się, gdy zmianie ulega „kierunek” długu. Jeśli stosunek długu wiedzie od wodza do społeczeństwa, jak w społecznościach prymitywnych, to społeczność pozostaje niepodzielna. Ci, którzy cieszą się prestiżem uzyskiwanym z wodzostwa – włączywszy w to regalia urzędu, wyróżniające tatuaże, specjalne szaty, nie wspominając szacunku u kobiet wyrażonego w powodzeniu seksualnym – muszą płacić. Ta wzajemność nie niszczy jednolitości społeczności, nie wiąże się też z żadnym podporządkowaniem czy rozłamem na klasy. „Chcesz prestiżu? Ile chcesz nam zapłacić za nasze oznaki szacunku?”. Władza polityczna zostaje ustanowiona wówczas, gdy stosunek długu zostaje odwrócony, gdy zapłata bierze początek w społeczności i kieruje się ku rządowi. Początkowo władza jest egzekwowana wobec tych spoza społeczności, którzy zostali podbici. Ujarzmienie Innego oznacza narzucenie daniny. Potem wyłania się państwo.
Continue reading