Liberalis

Jedną z częstych analogii używanych przez minarchistów jest to, że jesteśmy na tym samym pociągu, ale minarchiści wysiadają wcześniej. Tylko że nie do końca tak jest. Anarchizm i minarchizm wymagają skrajnie różnego podejścia i skrajnie różnych taktyk.

Minarchizm z założenia wymaga parlamentaryzmu. Nikt raczej nie oczekuje, że masowy zwrot ku czarnym rynkom a’la agoryzm albo stowarzyszenia pomocy wzajemnej a’la mutualizm spowodują, że państwo powie „ok, to ja wam nie przeszkadzam” i się posłusznie skurczy do minimum. Anarchizm z kolei z natury rzeczy kładzie nacisk na „budowę nowego społeczeństwa w skorupie starego” zamiast wyborczych karnawałów.

Przeczytaj całość »

W dzisiejszym świecie publicznego dyskursu, można powiedzieć, liczą się jedynie 3 rodzaje ideologii: neokonserwatyzm, neoliberalizm i socjaldemokracja (neosocjalizm, żeby było symetrycznie) – oraz ewentualnie wariacje na ten temat – np. chadecja, połączenie neoliberalizmu z neokonserwatyzmem. Każda z tych ideologii odwołuje się do odmiennych wartości: neokonserwatyzm do bezpieczeństwa, porządku, patriotyzmu; neoliberalizm do wolności osobistej i gospodarczej, neosocjalizm do równości i wspólnoty. Te trzy ideologie, choć różnią się ogromnie w statutach, hasłach i założeniach, są jednak praktycznie identyczne w praktyce.

Przeczytaj całość »

Rzeczywistość to skomplikowana sprawa. Dlatego ludzie czasem dziwnie na nas patrzą, gdy mówimy, że największe problemy świata da się rozwiązać podążając za prostą zasadą: nie krzywdź innych ludzi, o ile oni nie skrzywdzą cię pierwsi i stosując ją konsekwentnie we wszystkich sferach, także politycznej.

Każdy Chrześcijanin potrafi docenić to, że nie zawsze najlepsze zasady to te najbardziej skomplikowane. Nie w zasadzie zatem leży problem. Libertarianie cierpią jednakże niejednokrotnie na pokrewną przypadłość, która może nas bardzo dużo kosztować – spłycanie rzeczywistości. Prostota Zasady Nieagresji nieczęsto przekłada się na prostotę jej stosowania i wyodrębniania z rzeczywistości jasnych granic pomiędzy dobrem a złem.

Przeczytaj całość »

Niedokończony Argument

Ivan Ilijcz pisywał o tym, że nowoczesny styl myślenia prowadzi do mylenia procesu z treścią. Wiele osób, przyzwyczajonych do myślenia w ten sposób, uważa, że jeśli jest się przeciw centralnie skoordynowanym megaprojektom na rzecz ochrony środowiska to jest się przeciwko ochronie środowiska w ogóle. W końcu my, wredni kapitaliści, nie chcielibyśmy niczego tak bardzo, jak widzieć piękne drzewa wycinane, a na ich miejscu stawiane czarne szatańskie młyny plujące ogniem i siarką. A przynajmniej tak idzie śpiewka.

Libertarianie oczywiście starają się pozbyć tego wizerunku, ale nie zawsze z ogromną werwą i nie zawsze z ogromnymi skutkami. Najbardziej standardowy argument idzie tak: zanieczyszczenie środowiska to naruszenie czyjejś własności, więc nikt nie ma prawa zanieczyszczać środowiska – i w wolnościowym społeczeństwie sądy egzekwowałyby ten fundamentalny zakaz. Jest jednak parę problemów z tym podejściem, dlatego nie należy się dziwić, że wielu zielonorękim ta argumentacja nie wystarcza.

Przeczytaj całość »

Nie ukrywam, że nienawidzę neoliberalizmu i wszystkiego, co sobą reprezentuje – chłodnego rachunku ekonomicznego, patrzącego tylko na cyferki, nie na ludzkie potrzeby; wielu tysięcy mitów ekonomicznych, które byłyby całkowicie absurdalne dla każdego zdrowo myślącego człowieka, gdyby nie były mu wbijane do głowy przez wiele lat; kultu “nakręcania koniunktury” i “wzrostu gospodarczego,” z całkowitym pominięciem tego, kto płaci za ten wzrost, a kto na nim korzysta; udawanie wielkich wolnorynkowców podczas gdy neoliberalizm w rzeczywistości polega na przekierowywaniu programów socjalnych z biednych w kierunku bogatych – i rujnowanie reputacji wolnych rynków na całym świecie.

Przeczytaj całość »

The Corporation [1] to film, którego na gwałt potrzebujemy, czego ludzie potrzebują. Choć wiele ludzi ma wątłe przeczucie, że system polityczno-ekonomiczny, w jakim są zmuszeni operować, jest nieludzki i niesprawiedliwy, niektórzy nawet są w stanie nazwać konkretne przypadki nieetycznego zachowania, wpychającego ludzi coraz głębiej w czeluści biedy, The Corporation poprawnie przedstawia sytuację jako problem systemowy. Film naprawdę otwiera oczy, pokazując, że musimy zrewidować sposób, w jaki myślimy o Państwie i społeczeństwie. No i w końcu, stanowi on dogłębną krytykę neoliberalnego paradygmatu, który w latach 70. stał się przeważającą ideologią Państwową.

Perspektywa, jaką film przyjmuje w swej analizie, mieści się w granicach socjaldemokracji i socjalistycznego anarchizmu i stąd wiele opinii, które prezentuje i rozwiązań, które proponuje, są dla libertarian nie do przyjęcia. Wielu z nich z chęcią w ogóle uznałoby go za „socjalistyczną propagandę” i zlekceważyło wszelką naukę, jakie można z niego wynieść.

Ale od tego są libertariańscy lewicowcy jak ja, aby łączyć to, co najlepsze w lewicy i libertarianizmie a więc do dzieła! [2]

Przeczytaj całość »

Pierwszy dzień maja zwyczajowo nie kojarzy się dobrze ludziom w krajach postkomunistycznych, szczególnie tym, których jakoś strasznie nie ciągnie do organizacji typu SLD, UP czy OPZZ.

Ale zanim Święto Pracy stało się symbolem komuny i socjaldemokracji, było ono świadectwem radykalnego spadku. Służyło ono za pomnik pięciu ludziom, którzy poświęcili swe życie walce o lepszy byt szerokich mas społeczeństwa. Wiele ludzi zna tę historię. Niestety równie wiele jej nie zna. Tak czy inaczej warto ją opowiedzieć, choćby by odświeżyć korzenie walki robotniczej w kontekście politycznego kapitalizmu dziewiętnastego wieku.

Przeczytaj całość »

“Najbardziej zdradzieckim sposobem szkodzenia jakiejś sprawie jest bronić jej z umysłu błędnymi argumentami” – Friedrich Nietzsche

Prezydent, który rzuca cytatami z Misesa i Bastiata. Który mówi o tym, jak to “rząd jest problemem.” Twierdzi, że Hayek, Paine i Hazlitt należą do jego ulubionych myślicieli. Marzenie każdego libertarianina… Następnym razem kiedy spotkacie dobrą wróżkę, zasadźcie jej proszę solidnego kolektywnego kopa od całego ruchu libertariańskiego, bo w taki sposób ja tam nie chcę swoich marzeń spełnionych.

Przeczytaj całość »