Category Archives: Rafał Lorent

Rafał Lorent

Rafał Lorent: Społeczna definicja i rozumienie słów “wolność”, “przymus” i “anarchia”

Published by:

1.0 Wstęp
W niniejszej pracy zajmę się rozdźwiękiem między istniejącymi naukowymi definicjami terminów “wolność”, “przymus” i “anarchia” zawartymi w bogatej literaturze poświęconej myśli liberalnej, a społecznymi definicjami tych pojęć. Postanowiłem wybrać koncepcje liberalne jako punkt wyjścia, ponieważ (1) to właśnie wolność (a przez to i przymus) jest kluczowym i najczęściej rozważanym zagadnieniem w tym nurcie, a ponadto (2) w demokracjach na wzór zachodni jej definicje wywodzą się właśnie z ogólnie rozumianego liberalizmu. Natomiast wybór tych konkretnych terminów był podyktowany wielkim ich znaczeniem dla każdego człowieka i dla nauk społecznych. Bez wolności człowiek nie mógłby wchodzić w interakcje czy nawet komunikować się z innymi ludżmi, tworzyć grup i działać w ich zakresie; bez wolności mówienie o człowieku jako o istocie społecznej straciłoby sens. Dlatego też z perspektywy socjologicznej wolność na każdej płaszczyźnie – osobista, słowa, ekonomiczna, polityczna, zrzeszania się etc. – umożliwia powstawanie relacji, struktur i powiązań które socjologia bada. Przeciwieństwo wolności – niewola – jest zaś nierozerwalnie związane z przymusem (w dowolnej postaci), który jest esencją pojęć tak istotnych dla socjologii i nauk politycznych jak władza czy państwo. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że zakres i rozumienie wolności oraz przymusu są kwestiami o osobistym i życiowym wręcz znaczeniu, dotykają bowiem każdego bezpośrednio i w sposób ciągły.
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent: Wolność czy niewola słowa?

Published by:

Czy spalenie flagi dowolnego państwa mieści się w ramach swobody wyrazu własnej opinii? Dlaczego nie można czytać “Mein Kampf”? A penis na krzyżu? Czy zapisy Kodeksu Karnego chronią wartości narodowe i dobro publiczne, czy może stanowią formę cenzury i naruszenia podstawowych praw jednostki?
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent: Dyskryminacja jest ok !

Published by:

Problem dyskryminacji jest modnym tematem od lat. Setki gadających głów, dyskusje w radiu, bannery, inicjatywy, stowarzyszenia, reportaże, materiały filmowe, rezolucje PE. Jednak mało kto zadaje sobie pytanie, czym właściwie jest dyskryminacja. Na to pytanie postaramy się odpowiedzieć.

Na początek powinniśmy pozbyć się podejścia wartościującego. Załóżmy na czas lektury tego artykułu, że dyskryminacja nie jest ani “dobra” ani “zła”, lecz postarajmy się przeanalizować samo zjawisko. Zjawisko dyskryminacji wiąże się ściśle z pojęciem wykluczenia Z wykluczeniem mamy do czynienia wówczas, gdy zachodzi sytuacja swoistego odizolowania jednostki od grupy, braku akceptacji dla niej, ograniczenie możliwości aktywności społecznej. Jest to niejako banicja społeczna. Na tak rozumiane wykluczenie składa się między innymi wykluczenie strukturalne (miejsce zamieszkania – np: wieś), wykluczenie fizyczne (inwalidztwo, podeszły wiek) oraz wykluczenie normatywne, polegające na wyłączeniu z grupy za łamanie pewnych ustalonych norm. Chodzi tu min. o alkoholizm, używanie narkotyków, konflikt z prawem, samotność a niekiedy także o płeć, narodowość, wygląd, przekonania itp.
Continue reading

Rafał Lorent Recenzje

Rafał Lorent: Ayn Rand – Źródło

Published by:

Ayn Rand, czyli tak naprawdę Alicja Rosenbaum była rosyjską Żydówką. W wieku 9 lat postanowiła, że zostanie pisarką. Była świadkiem rewolucji 1917 roku; w 1921 rozpoczęła studia nad historią i filozofią w Piotrogrodzie. W 1924 roku zbiegła do Ameryki. Nie wdając się w szczegóły biograficzne – Rand stworzyła filozofię zwaną obiektywizmem, będącą jednym z “nurtów” libertarianizmu, obok minarchizmu i anarchokapitalizmu.
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent “Kawa, ciastka i aksjomat o nieagresji – czyli klęska wolności”

Published by:

Rozważmy tu sytuację i perspektywy ogólnie pojętego ruchu wolnościowego w Polsce. Na początek zaznaczmy jeszcze, że warunkiem powodzenia partii w jej drodze po władze (bo kto jeszcze wierzy w Pinocheta na białym koniu?) jest spełnienie tych kilku niezbędnych wymagań: silna struktura partyjna, potężne zasoby finansowe, przychylność bądź chociaż neutralność mediów i ogólnie pojętego establishmentu oraz pewna popularność idei przez nią głoszonych. Zacznijmy rozważać te warunki sine qua non począwszy od ostatniego.
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent “Libertarianizm – lekcja czwarta”

Published by:

Ostatnio zajmowaliśmy się historią wolnej myśli w pigułce. Została zarysowana perspektywa historyczna wolnościowej filozofii od starożytnych Chin aż po świat współczesny, ze szczególnym uwypukleniem najważniejszych nazwisk i dzieł. Tym razem zajmiemy się moralnością libertarianizmu, które to pojęcie – choć pozornie wygląda na wewnętrznie sprzeczne – jest istotne w zrozumieniu czym tak naprawdę jest libertarianizm. Ciężko bowiem powiedzieć o kimś, kto nie przestrzega moralności opartej na trzech podstawowych zasadach (patrz: lekcja pierwsza), że jest libertarianinem.
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent ”Libertarianizm – lekcja trzecia”

Published by:

Poprzednia lekcja zawierała podstawowe konsekwencje istnienia prawa naturalnego, z którego wywodzi się min.: indywidualizm, woluntaryzm, wolny rynek, ład samoistny oraz rządy prawa, z których każde zostało dokładniej omówione. Dziś zarysujemy pokrótce dzieje filozofii wolności, nie ograniczając się przy tym bynajmniej do samej tylko filozofii cywilizacji łacińskiej. Ten szkic należy traktować jako mini-wprowadzenie do bogactwa myśli wolnościowej i zachętę do kontynuowania nauki we własnym zakresie – w żadnym wypadku nie aspiruje do pełnienia roli kompendium czy vademecum.
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent ”Libertarianizm – lekcja druga”

Published by:

To jednostka jest podstawowym punktem odniesienia – tylko jednostka myśli, dokonuje wyboru, posiada prawo własności. Tylko ona może wchodzić w interakcje tzw. “społeczne”, które w swoim podstawowym znaczeniu oznaczają interakcje między jednostkami, między jednostką a grupą jednostek lub między grupami jednostek. Jak to ujęła Margaret Thatcher, “nie istnieje taka rzecz jak społeczeństwo” *
Continue reading

Rafał Lorent

Rafał Lorent ”Libertarianizm – lekcja pierwsza”

Published by:

Każda ideologia, religia, filozofia czy światopogląd ma u swoich korzeni pewne podstawowe założenia. Czasem przybierają postać nieweryfikowalnych aksjomatów, zadekretowanych dogmatów, prawdy objawionej a czasem są po prostu stwierdzeniem obiektywnego stanu rzeczy.

Podstawa, bez której zrozumieć libertarianizmu – czyli filozofii wolności – nie sposób, sprowadza się do jednego ciągu logicznego opartego na jednej przesłance i wynikających z tego trzech prawach.

Oto ów ciąg:
Każdy człowiek jest istotą żywą -> każdy człowiek ma swoje własne życie -> nikt inny nie ma prawa do tego życia.
Prawda, że proste?
Continue reading