Liberalis » Blog Archives

Tag Archives: obiektywizm

Michał Gozdera

Michał Gozdera: Prawdziwi wierzący to ateiści.

Published by:

Oni tylko rozumieją naturę Boga na tyle by stwierdzić ze pojecie Boga jest całkowicie sprzeczne w ludzkim umyśle i muszą go odrzucić, dzięki czemu nie roszczą sobie żadnej wiedzy na jego temat. Każdy, kto mówi cokolwiek konkretnego o Bogu grzeszy. Grzeszy brakiem rozumu. Aby być uczciwym wobec Boga należy twierdzić ze nie istnieje.

Skąd takie dziwne i kontrowersyjne tezy? Z prostego powodu. Idea Boga jest całkowicie sprzeczna z ludzkim rozumem. Logiczne rozumowanie, bowiem nigdy się nie kończy. Każdy byt, aby posiadał tożsamość musi posiadać, choć jedną wielkość skończoną. Byt na wskroś nieskończony nie istnieje podobnie jak nie istnieje liczba nieskończona. Można stwierdzić, że istnieje byt, który w pewnej kwestii posiada wielkość skończoną np. jest mega-mocny i z każdą sekundą swoją moc zwiększa. Ale to nie oznacza, że taki byt jest wszechmocny. Jego moc zmierza do wszechmocy, ale NIGDY JEJ NIE OSIĄGNIE. Jeśli mamy byt mega-mocny to zawsze może istnieć inny byt giga-mocny, tera-mocny etc.
Continue reading

Michał Gozdera

Michał Gozdera: Obiektywizm a chrześcijanstwo

Published by:

Chciałbym poruszyć tutaj kwestię etyki obiektywistycznej z etyką chrześcijańską czy też ogólnie z jakąkolwiek moralnością opartą na religii.Na początek cytat z Rand dotyczący moralności obiektywistów:

„Pytacie, co jest moim obowiązkiem moralnym wobec bliźnich? Nic, z wyjątkiem obowiązku, jaki mam wobec samego siebie, przedmiotów materialnych i całego istnienia: racjonalności. Moje kontakty z ludźmi odbywają się w sposób wymagany przez moją i ich naturę: na podstawie rozumu. Nie chcę od nich niczego z wyjątkiem takich układów, w jakie pragną ze mną wchodzić z własnego wyboru. Mogę się porozumiewać jedynie z ich umysłami i jedynie w imię własnych interesów, gdy widzą, że nasze interesy są wspólne. Gdy tak nie jest, nie wchodzę w układ; pozwalam, by oni szli własną drogą, sam zaś nie zbaczam ze swojej. Wygrywam wyłącznie za pomocą własnej logiki i nie poddaję się niczemu z wyjątkiem logiki. Nie wyrzekam się rozsądku ani nie wchodzę w kontakty z ludźmi, którzy się go wyrzekają. Nie mam nic do zdobycia u głupców czy tchórzy, nie odnoszę korzyści z ludzkich przywar — głupoty, nieuczciwości czy strachu. Jedyną wartością, jaką człowiek może mi zaoferować, jest dzieło jego umysłu. Kiedy nie zgadzam się z człowiekiem rozumnym, pozwalam, by sędzią najwyższym była rzeczywistość; jeśli mam rację, on to zrozumie, jeśli się mylę, dostrzegę to; jeden z nas wygra, ale obaj skorzystamy. W wielu kwestiach można się spierać, ale nie w jednej: jest nią akt zła, którego żadnemu człowiekowi nie wolno popełnić wobec innych, usankcjonować ani przebaczyć. Dopóki ludzie pragną wspólnie żyć, nikomu nie wolno zainicjować stosowania wobec innych przemocy”
Continue reading

Włodzimierz Gogłoza

Włodzimierz Gogłoza: Państwo w poglądach Ayn Rand – zarys krytyki

Published by:

I. Ayn Rand (1905-1982) to niewątpliwie jedna z najważniejszych postaci współczesnego ruchu wolnościowego, która w znacznym stopniu przyczyniła się do odrodzenia i zradykalizowania klasycznego liberalizmu w drugiej połowie XX wieku [1]. Nie bez powodu pierwsze studium historyczne poświęcone narodzinom amerykańskiego libertarianizmu zatytułowane jest It Usually Begins With Ayn Rand [2]. Osiągające wielomilionowe nakłady powieści oraz liczne eseje filozoficzne Miss Logiki, jak nazywają ją zwolennicy rozwiniętego przez nią systemu filozoficznego – obiektywizmu, stanowiły (i stanowią) dla licznych rzesz libertarian, w tym także wielu czołowych teoretyków tego nurtu (jak np. J. Hospers, T. Machan, R. Childs, Jr., L. i M. Tannehill), pierwszy kontakt ze współczesną myślą wolnościową. Jakkolwiek nie ulega wątpliwości, iż libertarianizm ukształtowałby się jako samodzielny nurt filozofii politycznej i bez jej udziału – wielu protoplastów współczesnej myśli wolnościowej doszło do podobnych wniosków niezależnie od Rand (F. Chodorov, R. Lefevre, M. Rothbard), a często i w oparciu o odmienne, czy wręcz przeciwne jej przesłanki (R. Nozick, J. Narveson, D. Friedman, J. C. Lester) – jest równie niezaprzeczalnym, iż bez niej nurt ten zwłaszcza w krajach anglosaskich byłby znacznie słabszy, zarówno pod względem osobowym (liczebność) jak i intelektualnym [3].
Continue reading

Rafał M. Trzeciakowski

Rafał M. Trzeciakowski: Kim jest John Galt?

Published by:

Niekiedy niewinne dziecięce pytania są najbardziej niepokorne. Być może filozofia Ayn Rand miała swój początek w jednym z nich. „Dlaczego zawsze nas uczą, że robienie tego co się pragnie, jest łatwe i złe, i że potrzeba dyscypliny, by się przed tym powstrzymać?”

Mało znanym faktem jest, że teoria walki klas Karola Marksa ma swoje źródło we wcześniejszych liberalnych koncepcjach, które wypaczyła. Do tego stopnia, że słynny początek „Manifestu komunistycznego” o konflikcie pomiędzy „wolnymi a niewolnikami, patrycjuszami a plebejuszami, panami feudalnymi a chłopami”, był wyraźnie wzorowany na akapicie historii myśli ekonomicznej Adolfa Blanqui, ucznia samego Jana Baptysty Saya.
Continue reading

Sławomir Piechaczek

Sławomir Piechaczek ”Cnota egoizmu czyli egoizm racjonalny na przykładzie poglądów Ayn Rand”

Published by:

Ayn Rand używa terminów “egoista”, “egoizm” na oznaczenie cnych cech charakteru i twierdzi, że przyjmowane dotychczas powszechnie akceptowane znaczenie tych słów było z gruntu niepoprawne, odpowiedzialne za “zahamowanie moralnego rozwoju ludzkości”.
Egoista jest zazwyczaj brany za człowieka złego, który wbrew wszelkim regułom zgodnego współżycia z innymi dąży do zaspokojenia własnych celów, kaprysów, zachcianek, jednak… “moralność to nie konkurs zachcianek”. Egoizm- samolubstwo; przesadna miłość własna, sobkostwo; egoista- samolub, człowiek nieużyty, nieuczynny; egotyzm- nadmierne zajmowanie siebie i innych własną osobą [Kopaliński]. Właściwa definicja tego słowa brzmi: “troska o własny interes” i nie ma tu oceny moralnej, nie mówi się czy troska ta jest czymś dobrym czy złym i co jest właściwym interesem człowieka.
Continue reading

Robert Gwiazdowski

Robert Gwiazdowski: “Ayn Rand”

Published by:

2 lutego minie kolejna rocznica urodzin Ayn Rand. Miałem z tej okazji napisać kilka słów o autorce Atlas Shrugged (Atlas zbuntowany). Ale skoro wspomniał o Niej w swoim komentarzu Pan Zbyszek Karkuszewski, to już teraz kilka słów na jej temat, bo rzeczywiście warto sięgnąć po jej książki. Kilka ukazało się nawet w Polsce [Hymn (Anthem), Źródło (The Fountainhead), Cnota egoizmu (The Virtue of Selfishness), Powrót człowieka pierwotnego (The Return of the Primitive), Atlas Zbuntowany (Atlas Shrugged]

Ayn Rand urodziła się w roku 1905 w Petersburgu. Po rewolucji bolszewickiej uciekła z Rosji do Stanów Zjednoczonych gdzie, nauczona przykrym doświadczeniem swojej własnej ojczyzny, zaczęła bronić ideologii indywidualistycznej.

Jej zdaniem, nieuniknioną konsekwencją prawa człowieka do życia jest prawo do samoobrony. Zastosowanie przemocy fizycznej, nawet w celach odwetowych, nie może jednak zależeć od uznania pojedynczych obywateli. Nie sposób żyć w stanie ciągłego zagrożenia użyciem siły przez któregoś z sąsiadów, bez względu na to, czy kieruje się on zasadami sprawiedliwości, ignorancją, czy złą wolą; czy jego intencje są dobre, czy złe. Użycie przemocy przeciw jednemu człowiekowi nie może być pozostawione arbitralnej decyzji drugiego człowieka. Ludzie potrzebują instytucji, której mogliby powierzyć zadanie obrony swoich praw według kodeksu obiektywnych zasad. Tą instytucją jest właśnie rząd. Musi on być jednak w działaniach swych ograniczony. Przecież przestępcy wszędzie i zawsze stanowili znikomą mniejszość. Krzywdy, jakie wyrządzili rodzajowi ludzkiemu, są minimalne w porównaniu do zbrodni popełnionych przez władze państwowe. Rząd stanowi potencjalne zagrożenie dla praw człowieka, gdyż ma monopol na stosowanie przymusu. Fundamentalna różnica między działaniem prywatnym i rządowym, sprowadza się więc do tego, że działania rządowe muszą być ściśle zdefiniowane i mieścić się w wyznaczonych granicach. Podczas gdy jednostka ma swobodę wyboru czynienia wszystkiego, co nie jest zabronione, urzędnik administracji państwowej nie może uczynić niczego, poza tym co jest prawnie dozwolone. Ograniczony w ten sposób rząd jest społeczeństwu bezwzględnie potrzebny, dla zagwarantowania odpowiedniej obrony przed przemocą.
Continue reading

William Thomas

William Thomas “Na jakich podstawach oparta jest obiektywistyczna epistemologia”

Published by:

Rozum jest to zdolność identyfikowania i integrowania materiału, którego dostarczają zmysły. Rozum spaja percepcję ludzką nadając jej postać abstrakcyjnych formuł i pojęć, przenosząc ją z poziomu prostego postrzegania, który człowiek dzieli ze zwierzętami, do sfery konceptualnej, która jest dostępna tylko dla człowieka. Metodę, którą kroczy rozum w tym procesie nazywamy logiką – logika jest sztuką niesprzecznej identyfikacji.
Ayn Rand, “Los i Siła: Niszczyciele Współczesnego Świata”, [w:] Filozofia, kto jej potrzebuje?

Obiektywizm utrzymuje, że cała ludzka wiedza została zdobyta za pomocą rozumu, czyli zdolności ludzkiego umysłu, który pozwala pojmować świat abstrakcyjnie i logicznie. Arystoteles określił człowieka jako zwierzę rozumne, stało się tak dlatego, że rozum jest czynnikiem wyróżniającym nas z grona istot żywych w największym stopniu. Człowiek jednak nie rozumuje automatycznie. Jesteśmy istotami posiadającymi wolną wolę, potrafimy błędnie dobierać środki do celów. Dlatego potrzebujemy nauki o wiedzy, która wskaże nam, co jest wiedzą, oraz w jaki sposób można ją osiągnąć. Taką nauką filozoficzną jest epistemologia.

Continue reading

Damian Moskovitz

Damian Moskovitz “Dlaczego obiektywizm jest zgodny z ateizmem bardziej niż z agnostycyzmem”

Published by:

Obiektywizm utrzymuje, że aby zdobyć wiedzę, myślenie człowieka musi biec drogą obiektywnych procesów. Istotą myśli obiektywistycznej jest, po pierwsze, integracja dostrzegalnych danych w zgodzie z logiką, a po drugie, pozostawanie w zgodzie ze wszystkimi faktami i tylko faktami. Innymi słowy, jedyne myśli, które się rozpatruje przy tworzeniu wiedzy o rzeczywistości, to myśli wyprowadzone właśnie z rzeczywistości.

Continue reading